تأثیرات تصویری لنزهای واید
لنزهای اولترا واید ابزاری بسیار عالی برای ثبت مناظر بزرگ، فضاهای داخلی و هر صحنهای هستند که در آن به زاویه دید گسترده نیاز دارید. با این حال، این لنزها تمایل دارند فاصلهها را بزرگنمایی کنند؛ به این معنا که اشیاء و بخشهایی از سوژه ممکن است دورتر از واقعیت به نظر برسند. این توانایی در اغراقسازی پرسپکتیو میتواند یک ابزار خلاقانه بسیار مفید باشد، اما در عین حال، تسلط بر آن نیز چالش برانگیز است. در این مجموعه دو بخشی، با این موضوع بیشتر آشنا خواهید شد.
مرور: لنز واید چیست؟
بهطور کلی، لنزهای واید دارای فاصله کانونی معادل فولفریم در محدوده ۳۵ میلیمتر یا کمتر هستند
(معادل ۲۴ میلیمتر یا کمتر در دوربینهای APS-C).
لنزهای اولترا واید معمولاً به لنزهایی گفته میشود که فاصله کانونی معادل آنها ۲۴ میلیمتر یا کمتر است
(معادل ۱۶ میلیمتر یا کمتر در APS-C).
مزایای لنز واید که در این مقاله بررسی میکنیم، هرچه فاصله کانونی کوتاهتر باشد واضحتر خواهند بود؛ به همین دلیل این ویژگیها در لنزهای اولترا واید بیشترین نمود را دارند. با این حال، میتوان این اثرات را در انتهای واید لنزهای زوم استاندارد نیز تجربه کرد (معمولاً ۲۴ یا ۲۸ میلیمتر).
ویژگی کلیدی ۱: زاویه دید گسترده
به دلیل زاویه دید بزرگ، لنزهای واید بخش بزرگی از صحنه را ثبت میکنند؛ به همین دلیل عکاسان منظره علاقه زیادی به استفاده از آنها دارند.
اما این ویژگی همچنین به این معناست که اشیای ناخواسته نیز ممکن است وارد قاب شوند، و این موضوع کنترل ترکیببندی را دشوارتر میکند.
ویژگی کلیدی ۲: نقش در اغراق پرسپکتیو
در تصاویری که با لنز واید ثبت میشوند، پرسپکتیو اغراقشدهتر به نظر میرسد:
اشیای نزدیک بزرگتر (و نزدیکتر) دیده میشوند
اشیای دور کوچکتر (و دورتر) دیده میشوند
این اثر باعث میشود فاصله میان سوژهها نیز بیشتر به نظر برسد.
هرچه فاصله کانونی کوتاهتر باشد، این اغراق پرسپکتیوی قویتر میشود.
به همین دلیل لنزهای واید برای پرتره — یا هر موضوعی که حفظ شکل واقعی آن اهمیت دارد — مناسب نیستند. با این حال، این اثر کاربردهای خلاقانه بسیاری دارد.
مطالعه بیشتر: فاصله کانونی، فشردگی لنز و اعوجاج پرسپکتیو
در سالهای اخیر بحث شده است که آیا لنزها واقعاً موجب اعوجاج پرسپکتیو میشوند یا این موضوع ناشی از فاصله عکاسی است.
مفهوم ۱: پرسپکتیو باعث همگرایی خطوط میشود
قوانین پرسپکتیو بیان میکنند:
هرچه جسم دورتر باشد، کوچکتر دیده میشود
هرچه جسم نزدیکتر باشد، بزرگتر دیده میشود
حال تأثیر آن روی خطوط چیست؟
در تصویری از یک راهروی ساده که با لنز ۱۶ میلیمتر ثبت شده است، خطوط کف در واقعیت موازی هستند، اما در تصویر به سمت یکدیگر متمایل میشوند، به گونهای که انتهای راهرو به سمت مرکز محو میشود. نقطهای که خطوط در آن به یکدیگر میرسند را «نقطه گریز» مینامند.
این پدیده مختص لنز واید نیست، اما:
هرچه فاصله کانونی کوتاهتر باشد
همگرایی خطوط قویتر دیده میشود
و نقطه گریز نزدیکتر به نظر میرسد
این همگرایی ممکن است:
به سمت بالا
به سمت کنارهها
یا از گوشههای تصویر رخ دهد
و در نتیجه، حس عمق بسیار قوی ایجاد میکند.
خطوطی که به سمت بالا همگرا میشوند
زمانی رخ میدهد که بخش پایین سوژه نزدیکتر به دوربین باشد و بزرگتر دیده شود، در حالی که بخش بالایی دورتر و کوچکتر به نظر میرسد — مانند برجها و ساختمانهای بلند.
خطوطی که از کنارهها یا گوشهها همگرا میشوند
وقتی سوژه در یکی از کنارههای تصویر به دوربین نزدیکتر است، خطوط به سمت سمت مقابل همگرا میشوند. این موضوع در عکسهایی مانند خطوط ریل قطار یا خیابانها بهوضوح دیده میشود.
چگونه از این ویژگی استفاده کنیم؟
بازی با فاصله ادراکی میان اجزا — یعنی میزان نزدیک یا دور دیدهشدن هر بخش — تعیینکننده نتیجه نهایی تصویر است.
با تغییر:
زاویه دوربین
محل قرارگیری سوژه
یا زاویه نگاه
میتوانید محل نقطه گریز، شیب خطوط و اثر بصری نهایی را کنترل کنید.
مفهوم ۲: اثر پرسپکتیو در مرکز تصویر کمتر است
هنگام استفاده از لنز واید:
اشیای لبههای تصویر بیشتر دچار اغراق پرسپکتیوی میشوند
اشیای مرکز تصویر کمتر تحت تأثیر قرار میگیرند
علت این است که:
خطوط کنارهها بیشتر همگرا میشوند
خطوط مرکز کمتر همگرا هستند
در نتیجه:
سوژههای کناره قاب متمایل یا کشیده دیده میشوند
سوژههای مرکزی طبیعیتر ثبت میشوند
مثال ۱ — نمای رو به بالا از ساختمانها
وقتی از میان ساختمانهای بلند نیویورک به سمت آسمان عکاسی شده، ساختمانها به سمت مرکز بالا متمایل به نظر میرسند؛ اما ساختمان مرکزی کمتر دچار تغییر شکل شده است.
مثال ۲ — نمای دور از خط افق شهر
در عکسی که از فاصله دور و از روی آب ثبت شده است:
ساختمانهای مرکز تصویر عمودیتر دیده میشوند
ساختمانهای کنار قاب کمی به سمت داخل متمایلاند
در عین حال، آسمان و دریا که تا لبههای قاب امتداد دارند، پرسپکتیو قویتری نشان میدهند.
کاربرد عملی
برای جلوگیری از اعوجاج سوژه:
آن را در مرکز تصویر قرار دهید
برای تأکید بر اغراق پرسپکتیوی:
سوژه را به لبههای تصویر نزدیک کنید
برای ثبت ساختمانهای بلند بدون اعوجاج، باید از لنز تیلت-شیفت استفاده کرد.
لنزهای پیشنهادی
لنزی که معمولاً استفاده میکنم EF 16-35mm f/2.8L II USM است. این لنز به دلیل ایجاد افکت ستارهای زیبا در نور خورشید یا چراغها هنگام بستن دیافراگم بسیار مورد علاقه من است. دیافراگم باز آن نیز برای عکاسی از ستارهها کاربرد دارد.
اگر از دوربین APS-C استفاده میکنید، لنز EF-S 10-18mm f/4.5-5.6 IS STM گزینه مناسبی است که در فاصله ۱۰ میلیمتر زاویه دیدی معادل ۱۶ میلیمتر فولفریم ارائه میدهد.
در ادامه بحث لنزهای واید از نمایندگی کانن ، یکی از موضوعات مهم، تفکیک دقیق میان سه دستهی «واید»، «اولتراواید» و «فیشآی» است. هرچند در نگاه اول این لنزها میدان دید گستردهای ارائه میکنند، اما تفاوت آنها در میزان اعوجاج، هدف طراحی و نوع کاربرد بسیار قابل توجه است.
لنزهای «واید استاندارد» معمولاً در بازهی حدود 24 تا 35 میلیمتر قرار میگیرند و هدف اصلی آنها ارائهی زاویه دید وسیع همراه با کمترین اعوجاج قابل مشاهده است؛ به همین دلیل برای عکاسی معماری، منظره، ژورنالیستی و مستند گزینهای متعادل و حرفهای محسوب میشوند.
در مقابل، لنزهای «اولتراواید» (زیر 20 یا 18 میلیمتر) عمق پرسپکتیو بسیار اغراقشدهتری ایجاد میکنند و خطوط در کادر کشیدهتر به نظر میرسند. این ویژگی برای فضاهای تنگ، سلفپورتریهای خلاقانه، ویدئوی ولاگ و همچنین عکاسی فضای داخلی بسیار کاربردی است.
اما لنزهای «فیشآی» ماهیت متفاوتی دارند. در این لنزها، هدف حفظ پرسپکتیو طبیعی نیست؛ بلکه ایجاد جلوهی هنری، اغراق شدید در خطوط و نمایش زاویه دید بسیار باز (گاه تا 180 درجه) است.
اعوجاج بشکهای در این لنزها بخشی از شخصیت تصویر محسوب میشود نه یک خطا. به همین دلیل بیشتر در آثار خلاقانه، عکاسی ورزشی، اسکیت، عکاسی تجربی و برخی پروژههای هنری استفاده میشوند. بهطور خلاصه: واید = متعادل و کاربردی، اولتراواید = نمای دراماتیک و اغراقشدهتر، فیشآی = کاملاً هنری و غیرطبیعی.
در زمان خرید لنز واید، بهتر است علاوه بر فاصله کانونی، به چند عامل مهم دیگر هم توجه شود. نخست، نوع حسگر دوربین (فولفریم یا کراپ)؛ زیرا یک لنز 24 میلیمتر روی دوربین APS-C عملاً میدان دیدی نزدیک به 36 میلیمتر میدهد و از حالت واید کلاسیک کمی خارج میشود.
دوم، حداکثر گشودگی دیافراگم است. اگر به عکاسی شب، نجومی یا فضای داخلی بدون نور زیاد علاقهمندید، لنزهایی با دیافراگم بازتر مانند f/2.8 مزیت جدی محسوب میشوند. سوم، کنترل اعوجاج و شارپنس گوشههاست؛ بعضی از لنزهای ارزانتر در حاشیه تصویر افت کیفیت بیشتری دارند و برای معماری یا کار تجاری ممکن است محدودیت ایجاد کنند.
همچنین بهتر است وزن و اندازه لنز را با سبک کار خود تطبیق دهید. برای عکاسی سفر و شهری، لنزهای واید سبکتر و کامپکت انتخاب بهتری هستند؛ اما در پروژههای حرفهای معماری، لنزهای باکیفیتتر و سنگینتر با عناصر اپتیکی پیشرفته ارزش سرمایهگذاری دارند.
در نهایت، قبل از خرید، بهتر است مشخص کنید لنز را برای چه نوع عکاسی میخواهید: اگر دقت خطوط مهم است، واید استاندارد انتخاب منطقیتری است؛ اگر به پرسپکتیو اغراقشده و حس دراماتیک علاقه دارید، سراغ اولتراواید بروید؛ و اگر هدف خلق تصاویر تجربی و متفاوت است، فیشآی بهترین گزینه خواهد بود.
تهیه و تنظیم : اطمینان | نمایندگی فروش دوربین کانن در ایران
