در دنیای عکاسی با سنسورهای APS-C، رسیدن به یک زاویه دید واقعاً فوقعریض همیشه یکی از دغدغههای اصلی عکاسان منظره، معماری، داخلی و مستند بوده است. ضریب برش ۱.۵ برابری دوربینهای نیکون DX باعث میشود لنزهای عریض معمولی، آنقدر که در دوربینهای فولفریم عریض به نظر میرسند، عمل نکنند. به همین دلیل لنزهایی مانند سیگما ۸-۱۶ میلیمتر f/4.5-5.6 DC HSM برای نیکون F جایگاه ویژهای پیدا میکنند. این لنز در زمان معرفی خود، یکی از عریضترین زومهای رکتلاینیر برای سنسورهای APS-C بود و حتی امروز هم در بازار دستدوم، گزینهای جذاب برای کسانی است که میخواهند با هزینهای معقول به زاویه دید بسیار وسیع دست پیدا کنند.
این مقاله تلاش میکند بهصورت جامع، دقیق و فنی به بررسی این لنز بپردازد. از مشخصات ظاهری و اپتیکی گرفته تا کیفیت تصویر، عملکرد فوکوس، سازگاری با دوربینهای نیکون، مزایا و معایب، کاربردها و مقایسه با گزینههای رقیب. هدف این است که خواننده، چه عکاس حرفهای و چه علاقهمند تازهکار، تصویری روشن از این لنز داشته باشد و بتواند تصمیم بگیرد آیا سیگما ۸-۱۶ برای نیازهای او مناسب است یا نه.
مشخصات کلیدی در یک نگاه
| ویژگی | مقدار |
|---|---|
| مدل | Sigma 8-16mm f/4.5-5.6 DC HSM |
| مانت | Nikon F |
| فرمت | APS-C / DX |
| فاصله کانونی | ۸ تا ۱۶ میلیمتر |
| فاصله کانونی معادل ۳۵ میلیمتر | حدود ۱۲ تا ۲۴ میلیمتر |
| دیافراگم | f/4.5 تا f/5.6 |
| حداقل دیافراگم | f/22 |
| ساختار اپتیکی | ۱۵ عنصر در ۱۱ گروه |
| عناصر ویژه | ۴ عنصر FLD و ۳ عنصر آسفریک |
| تیغههای دیافراگم | ۷ تیغه |
| موتور فوکوس | HSM |
| لرزشگیر | ندارد |
| حداقل فاصله فوکوس | ۲۴ سانتیمتر |
| بزرگنمایی | ۱:۷.۸ |
| رزوه فیلتر | ندارد |
| ابعاد | حدود ۷۵ × ۱۰۵.۷ میلیمتر |
| وزن | حدود ۵۵۵ گرم |
| سال معرفی | حدود ۲۰۱۰ |
| وضعیت | تولید متوقف شده |
طراحی و ساخت
سیگما ۸-۱۶ میلیمتر f/4.5-5.6 DC HSM از نظر ظاهری یک لنز نسبتاً جمعوجور و سبک برای یک فوقعریض محسوب میشود. وزن حدود ۵۵۵ گرمی آن باعث میشود روی دوربینهای DX مانند D7200، D7500 یا D500 تعادل قابلقبولی داشته باشد. بدنه عمدتاً از پلاستیک باکیفیت ساخته شده و مانند بسیاری از لنزهای رده میانرده سیگما، حس محکم اما نه کاملاً حرفهای را منتقل میکند. این لنز فاقد آببندی رسمی است، بنابراین در باران، گرد و غبار شدید یا محیطهای خشن باید احتیاط کرد.
یکی از ویژگیهای ظاهری مهم این لنز، عنصر جلویی بسیار محدب و برجسته آن است. به همین دلیل، این لنز رزوه فیلتر جلویی ندارد. یعنی نمیتوان بهسادگی از فیلترهای معمولی مانند UV، پولاریزه یا ND پیچی استفاده کرد.
برای فیلترگذاری روی چنین لنزی باید از هولدرهای مخصوص فوقعریض، سیستمهای فیلتر صفحهای بزرگ یا راهحلهای سفارشی استفاده کرد که خودشان هزینه و پیچیدگی قابلتوجهی دارند. هود گلبرگی این لنز بهصورت ثابت روی بدنه تعبیه شده و قابل جدا شدن نیست. این هود تا حدی از عنصر جلویی در برابر ضربه و نور مزاحم محافظت میکند، اما بهطور کامل از فلر جلوگیری نمیکند.
رینگ زوم این لنز پهن و با مهرههای لاستیکی طراحی شده و چرخش آن نرم است. رینگ فوکوس باریکتر است و برای فوکوس دستی دقیق، بهویژه در عکاسی منظره، چندان ایدهآل نیست. موتور HSM صدای فوکوس را بسیار کم کرده و برای فیلمبرداری یا عکاسی در محیطهای آرام مناسب است. با این حال، این لنز لرزشگیر تصویر (OS) ندارد؛ موضوعی که در عکاسی دستی از فاصله نزدیک یا در نور کم اهمیت پیدا میکند.
دامنه فاصله کانونی و زاویه دید
قلب هویت این لنز، فاصله کانونی ۸ تا ۱۶ میلیمتر آن است. روی دوربینهای نیکون DX با ضریب برش ۱.۵، این لنز معادل ۱۲ تا ۲۴ میلیمتر در فرمت ۳۵ میلیمتر عمل میکند. زاویه دید آن حدود ۱۱۴.۵ درجه در ۸ میلیمتر تا ۷۵.۷ درجه در ۱۶ میلیمتر است. این یعنی در ۸ میلیمتر، شما تقریباً همهچیز را در کادر خواهید داشت؛ از خطوط ساختمانهای بلند تا فضای داخلی یک اتاق کوچک.
نکته مهم این است که سیگما ۸-۱۶ یک لنز رکتلاینیر است، نه فیشآی. یعنی خطوط مستقیم را تا حد زیادی مستقیم نگه میدارد و تصویری طبیعیتر از لنزهای فیشآی ارائه میدهد. البته در ۸ میلیمتر، اعوجاج بشکهای و کشیدگی در لبهها کاملاً مشهود است. این کشیدگی در عکاسی معماری میتواند مزاحم باشد، اما در عکاسی منظره یا خیابانی، حس پرسپکتیو اغراقشده و پرانرژی ایجاد میکند. در ۱۶ میلیمتر، زاویه دید معقولتر و کنترلشدهتر میشود و برای ترکیببندیهای دقیقتر مناسب است.
برای استفاده حرفهای از این لنز، بهویژه در معماری و داخلی، باید دوربین را کاملاً تراز نگه داشت. کوچکترین انحراف به بالا یا پایین، خطوط عمودی را بهشدت همگرا میکند. البته این ویژگی مختص این لنز نیست و در همه فوقعریضها دیده میشود، اما در ۸ میلیمتر شدت آن بیشتر است.
کیفیت اپتیکی و عملکرد تصویر
سیگما ۸-۱۶ از ساختار اپتیکی پیچیدهای استفاده میکند: ۱۵ عنصر در ۱۱ گروه. در میان این عناصر، چهار عنصر FLD و سه عنصر آسفریک به کار رفته است. عناصر FLD سیگما از نظر عملکرد به شیشه فلوریت نزدیک هستند و برای کاهش انحراف رنگی و بهبود وضوح طراحی شدهاند. عناصر آسفریک نیز به کنترل اعوجاج و کاهش حجم و وزن کمک میکنند. با این حال، این لنز یک لنز فوقعریض اقتصادی و نسبتاً قدیمی است و نباید انتظار عملکرد بینقص در دیافراگم باز داشت.
در مرکز کادر، وضوح تصویر از همان f/4.5 تا f/5.6 قابل قبول است. اما گوشهها، بهویژه در ۸ میلیمتر و دیافراگم باز، نرم هستند. برای دستیابی به بهترین وضوح در سراسر کادر، باید دیافراگم را به f/8 یا f/11 ببندید. در ۱۶ میلیمتر، کیفیت گوشهها بهتر است و لنز زودتر به بهترین عملکرد خود میرسد. بستن بیش از حد دیافراگم، مثلاً f/16 یا f/22، به دلیل پراش نور، وضوح را کاهش میدهد. بنابراین بهترین محدوده دیافراگم برای این لنز معمولاً f/8 تا f/11 است.
اعوجاج در این لنز یکی از نقاط بحثبرانگیز است. در ۸ میلیمتر، اعوجاج بشکهای محسوسی وجود دارد که در لبهها به شکل کشیدگی دیده میشود. در محدوده ۱۲ تا ۱۶ میلیمتر، اعوجاج کاهش مییابد و ممکن است به شکل مختلط یا حتی کمی پینکوشن ظاهر شود. بسیاری از دوربینهای نیکون پروفایل تصحیح لنز برای لنزهای سیگما ندارند، بنابراین ممکن است ناچار شوید اعوجاج را بهصورت دستی در نرمافزارهایی مانند Lightroom یا Photoshop اصلاح کنید.
وینیتینگ یا تیرگی گوشهها نیز در دیافراگم باز، بهویژه در ۸ میلیمتر، کاملاً مشهود است. با بستن دیافراگم به f/8 یا f/11، این مشکل بهطور محسوسی کاهش مییابد. انحراف رنگی جانبی نیز در لبهها دیده میشود که در پسپردازش قابل اصلاح است. انحراف رنگی طولی معمولاً کمتر است، اما در نواحی پرکنتراست با دیافراگم باز ممکن است ظاهر شود.
فلر و شبحزدگی یکی از ضعفهای شناختهشده این لنز است. عنصر جلویی برجسته و بدون رزوه فیلتر، باعث میشود نور خورشید یا منابع نور قوی بهراحتی وارد سیستم اپتیکی شوند و کنتراست را کاهش دهند. در عکاسی منظره، باید مراقب جایگاه خورشید در کادر بود و در صورت امکان از دست خود یا یک جسم برای سایهانداختن روی عنصر جلویی استفاده کرد. هود ثابت تا حدی کمک میکند، اما کافی نیست.
کنتراست و رنگها در این لنز خوب هستند، هرچند در شرایط نوری سخت، کنتراست افت میکند. بوکه یا محو شدن پسزمینه در این لنز موضوعیت چندانی ندارد، زیرا عمق میدان در فاصله کانونی ۸ تا ۱۶ میلیمتر بسیار زیاد است. فقط در فاصله فوکوس نزدیک و با دیافراگم باز میتوان تا حدی جداسازی سوژه از پسزمینه را دید. ستارههای نورانی یا ساناستارها با ۷ تیغه دیافراگم شکل چندان متمایزی ندارند و برای عکاسی از منابع نور نقطهای، انتخاب ایدهآلی نیست.
فوکوس، نور کم و عمق میدان
موتور فوکوس HSM این لنز صدای بسیار کمی دارد و برای عکاسی از سوژههای ثابت، منظره، معماری و داخلی کاملاً مناسب است. سرعت فوکوس آن قابل قبول است، اما برای عکاسی ورزشی یا حیاتوحش سریع طراحی نشده. در نور کم، به دلیل دیافراگم f/4.5-5.6، سیستم فوکوس ممکن است کندتر و کمدقتتر عمل کند. این لنز لرزشگیر ندارد، بنابراین در نور کم باید از سهپایه استفاده کرد یا ISO را بالا برد.
حداقل فاصله فوکوس ۲۴ سانتیمتر و بزرگنمایی ۱:۷.۸ باعث میشود بتوانید از فاصله نزدیک عکاسی کنید و سوژههای کوچک را در کنار پسزمینه وسیع ثبت کنید. این ویژگی برای عکاسی خلاقانه از گلها، اشیا یا جزئیات معماری با زمینه عریض بسیار جذاب است. عمق میدان در این لنز حتی با دیافراگم باز هم زیاد است و تقریباً همهچیز از فاصله نزدیک تا بینهایت در فوکوس قرار میگیرد. این موضوع هم مزیت است و هم چالش؛ مزیت porque برای منظره و معماری عالی است، چالش porque جدا کردن سوژه از پسزمینه دشوار میشود.
فوکوس دستی این لنز با رینگ باریک و بدون مقیاس فاصله دقیق، چندان لذتبخش نیست. اگر عکاسی منظره با فوکوس دستی و هایپرفوکال انجام میدهید، ممکن است کمی سخت باشد، اما با تمرین قابل مدیریت است. در دوربینهای نیکون، امکان استفاده از فوکوس دستی پس از فوکوس خودکار بسته به بدنه وجود دارد.
سازگاری با نیکون F
این نسخه از لنز برای مانت نیکون F طراحی شده است. سیگما ۸-۱۶ از سری DC است، یعنی image circle آن فقط سنسورهای APS-C یا DX را پوشش میدهد. اگر آن را روی دوربین فولفریم نیکون مانند D750، D850 یا D5 ببندید، یا باید از حالت DX Crop استفاده کنید یا با ویگنت شدید و گوشههای تاریک مواجه خواهید شد. بنابراین این لنز برای دوربینهای DX مانند D3500، D5600، D7200، D7500 و D500 مناسب است.
لنز فاقد رینگ دیافراگم است و دیافراگم آن بهصورت الکترونیکی توسط بدنه کنترل میشود. بنابراین روی بدنههای قدیمی کاملاً مکانیکی نیکون یا برخی دوربینهای فیلم قدیمی که کنترل الکترونیکی دیافراگم ندارند، بهسادگی قابل استفاده نیست. روی دوربینهای DSLR نیکون با مانت F، مترینگ، فوکوس خودکار و ثبت اطلاعات EXIF بهدرستی انجام میشود، مشروط بر اینکه لنز و بدنه با هم سازگار باشند.
وجود موتور HSM باعث میشود این لنز روی دوربینهای بدون موتور فوکوس مانند D3500 یا D5600 نیز فوکوس خودکار داشته باشد. این یکی از مزایای مهم آن نسبت به لنزهای قدیمیتر نیکون است. با این حال، برخی نسخههای قدیمی سیگما ممکن است با بدنههای جدیدتر نیکون یا آداپتور FTZ برای دوربینهای بدون آینه Z سازگاری کامل نداشته باشند. اگر قصد استفاده روی نیکون Z را دارید، حتماً قبل از خرید سازگاری را بررسی کنید. برخی از این لنزها برای کار با FTZ بهروزرسانی فرمور نیاز دارند و ممکن است فوکوس خودکار یا کنترل دیافراگم درست عمل نکند.
مزایا و معایب
مزایا
عریضترین زوم APS-C در زمان معرفی؛ ۸ میلیمتر واقعی روی DX.
طراحی رکتلاینیر، نه فیشآی.
کیفیت ساخت قابل قبول و وزن نسبتاً سبک.
موتور HSM بیصدا و مناسب برای فیلمبرداری.
حداقل فاصله فوکوس ۲۴ سانتیمتر برای عکاسی خلاقانه نزدیک.
وضوح خوب در مرکز کادر و عملکرد مطلوب در f/8 تا f/11.
استفاده از عناصر FLD و آسفریک برای کاهش انحرافات.
قیمت مناسب در بازار دستدوم نسبت به لنزهای مشابه.
معایب
عدم وجود رزوه فیلتر جلویی؛ استفاده از فیلتر بسیار دشوار و گران است.
دیافراگم باز f/4.5-5.6 برای نور کم و عکاسی ورزشی محدودکننده است.
نبود لرزشگیر تصویر.
نرمی گوشهها در دیافراگم باز، بهویژه در ۸ میلیمتر.
اعوجاج و وینیتینگ محسوس.
مستعد فلر و کاهش کنتراست در برابر نور مستقیم.
نداشتن آببندی و مقاومت کامل در برابر عوامل محیطی.
رینگ فوکوس باریک و نهچندان مناسب برای فوکوس دستی دقیق.
تولید متوقف شده و احتمال مشکلات سازگاری با بدنههای جدید یا آداپتور FTZ.
کاربردهای مناسب
سیگما ۸-۱۶ برای عکاسی منظره یکی از جذابترین گزینههاست. در ۸ میلیمتر میتوانید وسعت یک دشت، کوهستان، ساحل یا جنگل را در کادر جای دهید و حس حضور در مکان را به بیننده منتقل کنید. در ۱۲ تا ۱۶ میلیمتر، ترکیببندیهای متعادلتری امکانپذیر است. برای عکاسی معماری و داخلی نیز این لنز بسیار کارآمد است، به شرط آنکه دوربین را تراز نگه دارید و اعوجاج را در پسپردازش اصلاح کنید. عکاسی املاک و مستغلات یکی از کاربردهای رایج این لنز است، زیرا میتواند یک اتاق کوچک را بزرگتر نشان دهد.
در سفر، این لنز سبک و جمعوجور است و میتواند بهعنوان لنز همراه برای ثبت مناظر شهری و طبیعی استفاده شود. برای عکاسی خیابانی با رویکرد محیطی نیز گزینه جالبی است، زیرا میتوانید سوژه را در بافت وسیع محیط قرار دهید. در عکاسی نجومی، دیافراگم f/4.5 محدودیت ایجاد میکند، اما با سهپایه و ISO بالا میتوان تا حدی از آن استفاده کرد. برای فیلمبرداری، فوکوس بیصدا و زاویه دید وسیع مزیت است، اما نبود لرزشگیر و دیافراگم متغیر در زوم، کار را دشوارتر میکند.
مقایسه با گزینههای رقیب
در بازار لنزهای فوقعریض APS-C نیکون، گزینههای متعددی وجود دارد. نیکون AF-P 10-20mm f/4.5-5.6G VR یکی از رقبای اصلی است. این لنز سبکتر، دارای لرزشگیر و رزوه فیلتر ۷۲ میلیمتری است، اما فقط تا ۱۰ میلیمتر عریض میشود. اگر به ۸ میلیمتر نیاز دارید، سیگما برنده است. نیکون 10-24mm f/3.5-4.5 نیز کیفیت خوبی دارد، اما گرانتر و سنگینتر است و همچنان به عریضی سیگما نیست.
توکینا 11-16mm f/2.8 یکی از محبوبترین لنزهای فوقعریض برای عکاسی نجومی و نور کم است. دیافراگم ثابت f/2.8 آن مزیت بزرگی است، اما زاویه دید آن به عریضی سیگما ۸ میلیمتر نیست. سیگما 10-20mm f/3.5 نیز گزینهای جالب است، اما ۱۰ میلیمتر در برابر ۸ میلیمتر تفاوت محسوسی در زاویه دید ایجاد میکند. تامرون 10-24mm نیز گزینهای مقرونبهصرفه است، اما از نظر عریضترین فاصله کانونی به پای سیگما ۸-۱۶ نمیرسد.
بنابراین، اگر اولویت مطلق شما «عریضترین زاویه دید ممکن» روی DX است، سیگما ۸-۱۶ انتخاب منحصربهفردی است. اما اگر به فیلتر، لرزشگیر، دیافراگم بازتر یا سازگاری بهتر با بدنههای جدید اهمیت میدهید، گزینههای دیگری را باید بررسی کنید.
نکات خرید دستدوم
از آنجا که این لنز دیگر تولید نمیشود، خرید آن معمولاً در بازار دستدوم انجام میشود. هنگام خرید، حتماً عنصر جلویی را از نزدیک بررسی کنید. عنصر محدب این لنز در معرض خطوخش، گرد و غبار و اثر انگشت است. وجود قارچ، جدا شدن چسب بین عناصر یا خراشهای عمیق میتواند کیفیت تصویر را بهشدت کاهش دهد. عملکرد زوم و فوکوس را تست کنید؛ زوم باید نرم و بدون گیر کردن باشد و فوکوس خودکار باید سریع و بیصدا عمل کند. تیغههای دیافراگم را بررسی کنید که روغنزده یا گیرپاژ نداشته باشند. تماسهای الکترونیکی مانت را از نظر زنگزدگی و خطوخش چک کنید.
اگر قصد استفاده روی دوربینهای جدیدتر نیکون یا آداپتور FTZ را دارید، حتماً لنز را روی بدنه خودتان تست کنید. برخی نمونههای قدیمی سیگما ممکن است بهروزرسانی فرمور نیاز داشته باشند یا اصلاً با برخی بدنهها سازگار نباشند. همچنین توجه داشته باشید که نسخه نیکون این لنز باید HSM داشته باشد تا روی دوربینهای بدون موتور فوکوس کار کند.
جمعبندی
سیگما ۸-۱۶ میلیمتر f/4.5-5.6 DC HSM برای نیکون F یک لنز خاص است. این لنز در زمان خود مرزهای زاویه دید را برای APS-C جابهجا کرد و هنوز هم یکی از عریضترین گزینههای موجود برای دوربینهای DX نیکون محسوب میشود. نقاط قوت اصلی آن، زاویه دید فوقالعاده، طراحی رکتلاینیر، وزن معقول و قیمت مناسب در بازار دستدوم است. در مقابل، دیافراگم باز کند، نبود لرزشگیر، عدم امکان نصب فیلترهای معمولی، اعوجاج و وینیتینگ، و مستعد بودن به فلر از weaknessesهای آن هستند.
این لنز برای عکاسان منظره، معماری، داخلی، املاک و سفر که به دنبال عریضترین زاویه ممکن با بودجه محدود هستند، میتواند انتخاب بسیار جذابی باشد. اما اگر به عکاسی در نور کم، عکاسی ورزشی، استفاده از فیلترهای ND و پولاریزه یا سازگاری بیدردسر با جدیدترین بدنههای نیکون نیاز دارید، بهتر است گزینههای دیگری مانند توکینا ۱۱-۱۶ f/2.8، نیکون ۱۰-۲۰ VR یا سیگما ۱۰-۲۰ f/3.5 را بررسی کنید. در نهایت، سیگما ۸-۱۶ یک ابزار تخصصی برای «وسعت» است؛ اگر این وسعت را میخواهید، چیز دیگری در مانت نیکون DX جای آن را نمیگیرد.
- نظرات
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهید
ثبت نظر