لنز سیگما ۱۰-۲۰ میلیمتر f/4-5.6 EX DC HSM یکی از شناختهشدهترین لنزهای اولترا واید زوم برای دوربینهای DSLR با سنسور APS-C است. این لنز که در میانه دهه ۲۰۰۰ میلادی معرفی شد، برای مدتها بهعنوان گزینهای مقرونبهصرفه برای عکاسان منظره، معماری، داخلی و سفر در سیستم نیکون DX مطرح بود. در این مقاله، ضمن بررسی مشخصات فنی، ساختار اپتیکی، کیفیت تصویر، نقاط قوت و ضعف، کاربردها و مقایسه با رقبا، تلاش میشود تصویری کامل و واقعبینانه از این لنز ارائه شود.
مقدمه
در دنیای عکاسی دیجیتال، لنزهای اولترا واید برای ثبت گسترههای وسیع، فضاهای تنگ و پرسپکتیوهای چشمگیر اهمیت ویژهای دارند. برای دوربینهای نیکون با سنسور DX، لنز ۱۰-۲۰ میلیمتر معادل ۱۵-۳۰ میلیمتر در فرمت فولفریم است؛ یعنی محدودهای بسیار کاربردی که از اولترا واید تا واید نرمال را پوشش میدهد. سیگما ۱۰-۲۰ f/4-5.6 EX DC HSM در زمان عرضه، ترکیبی از قیمت مناسب، دامنه زوم مفید و موتور فوکوس HSM را ارائه میکرد و به همین دلیل میان عکاسان آماتور و نیمهحرفهای محبوب شد. با وجود عرضه لنزهای جدیدتر و سریعتر، این لنز هنوز در بازار دست دوم یافت میشود و برای بسیاری از کاربران نیکون DX میتواند انتخابی منطقی باشد.
مشخصات فنی کلیدی
نوع: زوم اولترا واید
مانت: نیکون F (سازگار با بدنههای DX)
فرمت: APS-C (DC)
فاصله کانونی: ۱۰-۲۰ میلیمتر
معادل ۳۵ میلیمتری: ۱۵-۳۰ میلیمتر روی نیکون DX
دیافراگم حداکثری: f/4 در ۱۰ میلیمتر تا f/5.6 در ۲۰ میلیمتر
دیافراگم حداقلی: f/22
ساختار اپتیکی: ۱۴ عدسی در ۱۰ گروه
عدسیهای ویژه: ۳ عدسی آسفریکال و ۳ عدسی SLD
تعداد تیغههای دیافراگم: ۶
حداقل فاصله فوکوس: ۲۴ سانتیمتر
بزرگنمایی حداکثری: ۱:۵
قطر فیلتر: ۷۷ میلیمتر
ابعاد: حدود ۸۳.۵ × ۸۱ میلیمتر
وزن: حدود ۴۷۰ گرم
موتور فوکوس: HSM (Hyper Sonic Motor)
لرزشگیر: ندارد
آببندی: ندارد
طراحی و ساخت
لنز سیگما ۱۰-۲۰ f/4-5.6 EX DC HSM به خط حرفهای EX سیگما تعلق دارد. بدنه آن از پلاستیک باکیفیت ساخته شده و روکش چرممانند و مات آن حس اطمینانبخشی ایجاد میکند. مانت لنز فلزی است و همین موضوع دوام آن را در استفادههای طولانیمدت افزایش میدهد. حلقه زوم نسبتاً پهن و روان است و حلقه فوکوس نیز در جای مناسبی قرار گرفته است. این لنز از فوکوس داخلی بهره میبرد؛ بنابراین هنگام فوکوس، طول لنز تغییر نمیکند و فرانتالمنت نمیچرخد. این ویژگی برای استفاده از فیلترهای پولاریزه و ND بسیار مهم است. هود گلبرگیشکل نیز معمولاً همراه لنز عرضه میشد و به کاهش فلر کمک میکند. با این حال، لنز در برابر گردوغبار و رطوبت آببندی نشده است و برای استفاده در شرایط سخت باید احتیاط کرد.
ساختار اپتیکی و پوششها
سیگما برای کاهش انحرافات اپتیکی در این لنز از ۱۴ عدسی در ۱۰ گروه استفاده کرده است. سه عدسی آسفریکال برای کاهش اعوجاج و بهبود کیفیت گوشهها و سه عدسی SLD برای کاهش انحراف رنگی به کار رفتهاند. پوشش چندلایه سوپر مولتیلایر نیز برای کاهش بازتابهای داخلی و فلر به کار گرفته شده است.
با این حال، به دلیل تعداد زیاد عدسیها و طراحی قدیمی، این لنز در برابر نور مستقیم خورشید یا منابع نور قوی نسبتاً حساس است. استفاده از هود و انتخاب زاویه مناسب میتواند تا حد زیادی از بروز فلر و شبح جلوگیری کند. رنگها در این لنز معمولاً طبیعی و کمی گرم هستند و کنتراست در حالتهای نوری مناسب، خوب ارزیابی میشود.
میدان دید و معادل کادر
روی دوربینهای نیکون DX، این لنز زاویه دیدی حدود ۱۰۲.۴ درجه در ۱۰ میلیمتر تا ۶۳.۸ درجه در ۲۰ میلیمتر ارائه میدهد. این یعنی در ۱۰ میلیمتر میتوانید فضاهای بسیار وسیع را در کادر جای دهید و در ۲۰ میلیمتر به یک لنز واید نسبتاً طبیعیتر برسید.
برای عکاسی منظره، این دامنه بسیار کارآمد است؛ زیرا میتوانید هم نمای گسترده و دراماتیک بگیرید و هم با زوم کردن، ترکیببندی را دقیقتر کنید. برای عکاسی داخلی و معماری نیز ۱۰ میلیمتر امکان ثبت اتاقهای کوچک را فراهم میکند، هرچند باید مراقب اعوجاج پرسپکتیو و کجشدن خطوط بود.
کیفیت تصویر: شارپنس
شارپنس این لنز در مرکز کادر در دیافراگمهای باز قابل قبول است، اما گوشهها در ۱۰ میلیمتر و f/4 noticeably نرم هستند. با بستن دیافراگم به f/8 یا f/11، شارپنس مرکز به سطح خوبی میرسد و گوشهها نیز بهبود محسوسی پیدا میکنند. در ۲۰ میلیمتر، حداکثر دیافراگم f/5.6 است و کیفیت مرکز از همان ابتدا بهتر به نظر میرسد، ولی گوشهها همچنان نیاز به بستن دیافراگم دارند.
بهترین عملکرد اپتیکی این لنز معمولاً در محدوده f/8 تا f/11 است. در f/16 به بعد، پراش نور شروع به کاهش شارپنس میکند. بنابراین برای عکاسی منظره و معماری، استفاده از سهپایه و دیافراگم f/8 تا f/11 توصیه میشود.
اعوجاج و پرسپکتیو
یکی از ویژگیهای طبیعی لنزهای اولترا واید، اعوجاج است. سیگما ۱۰-۲۰ در ۱۰ میلیمتر اعوجاج بشکهای محسوسی دارد که در خطوط مستقیم معماری و افق دیده میشود. در ۲۰ میلیمتر، اعوجاج به سمت پینکوشن یا اعوجاج مختلط میل میکند. خبر خوب این است که اعوجاج این لنز معمولاً بهراحتی در نرمافزارهایی مانند Adobe Lightroom، Photoshop یا Capture One قابل اصلاح است. پروفایلهای لنز برای این مدل در بسیاری از نرمافزارها موجود است.
علاوه بر اعوجاج اپتیکی، پرسپکتیو نیز در این فاصله کانونی بسیار قوی است؛ بنابراین برای عکاسی معماری باید دوربین را تراز نگه دارید تا خطوط عمودی همگرا نشوند.
وینیت و افت نور گوشهها
در دیافراگم باز، بهویژه در ۱۰ میلیمتر و f/4، افت نور گوشهها یا وینیت قابل توجه است. این پدیده در عکاسی منظره با آسمان روشن و زمین تیره میتواند آزاردهنده باشد، اما با بستن دیافراگم به f/8 یا f/11 به میزان چشمگیری کاهش مییابد. در ۲۰ میلیمتر و f/5.6 نیز وینیت وجود دارد، ولی شدت آن کمتر از ۱۰ میلیمتر است. اگر از فیلترهای ضخیم یا هود نامناسب استفاده کنید، ممکن است وینیت تشدید شود. برای کارهای حرفهای، اصلاح وینیت در پستپروسه توصیه میشود.
انحراف رنگی و فلر
انحراف رنگی جانبی در گوشهها، بهویژه در کنتراستهای بالا، قابل مشاهده است. این نوع انحراف رنگی معمولاً بهصورت لبههای رنگی بنفش یا سبز در اطراف اجسام ظاهر میشود و در نرمافزارهای ویرایش عکس بهراحتی قابل حذف است. انحراف رنگی محوری نیز در دیافراگم باز ممکن است دیده شود، ولی با بستن دیافراگم کاهش مییابد.
فلر و شبح نیز از نقاط ضعف این لنز است. هنگام عکاسی در جهت نور خورشید یا منابع نور قوی، ممکن است لکههای نورانی و کاهش کنتراست رخ دهد. استفاده از هود گلبرگی و پرهیز از قرار دادن منبع نور مستقیم در کادر میتواند کمککننده باشد.
بوکه و عمق میدان
از آنجا که این لنز یک اولترا واید با دیافراگم حداکثری f/4-5.6 است، عمق میدان در آن بسیار زیاد است و بوکه نقش چندان مهمی در عکاسی با آن ندارد. تعداد تیغههای دیافراگم نیز کم است و بنابراین بوکه بهصورت چندضلعی و نهچندان نرم دیده میشود.
اگر به دنبال جداسازی سوژه با بوکه هستید، این لنز انتخاب مناسبی نیست. اما اگر هدف ثبت منظره، معماری یا فضاهای داخلی با عمق میدان زیاد است، این ویژگی کاملاً مطلوب است.
اتوفوکوس و فوکوس دستی
موتور HSM این لنز، فوکوس خودکار را نسبتاً سریع، کمصدا و دقیق انجام میدهد. این موتور درون لنز قرار دارد؛ بنابراین روی بدنههای نیکون بدون موتور فوکوس مانند D3000، D5000، D40 و D60 نیز اتوفوکوس کار میکند.
این یکی از مزیتهای مهم این لنز برای کاربران دوربینهای مبتدی نیکون است. حلقه فوکوس نیز برای تنظیم دستی در دسترس است و میتوان پس از اتوفوکوس، بهصورت دستی فوکوس را دقیقتر کرد. با این حال، در نور کم ممکن است اتوفوکوس کمی کند یا شکار کند. برای عکاسی منظره و معماری، فوکوس دستی روی هایپرفوکال معمولاً بهترین نتیجه را میدهد.
دیافراگم و نوردهی
دیافراگم این لنز متغیر است: f/4 در ۱۰ میلیمتر و f/5.6 در ۲۰ میلیمتر. این محدوده برای عکاسی در روز و شرایط نوری مناسب کافی است، اما در نور کم چالشبرانگیز میشود. برای عکاسی داخلی، شب یا آسمان پرستاره، باید ISO را بالا ببرید یا از سهپایه استفاده کنید.
از آنجا که لنز لرزشگیر ندارد، در نور کم باید سرعت شاتر را با احتیاط انتخاب کنید. برای عکاسی دستی، قانون سرعت شاتر معکوس فاصله کانونی (با در نظر گرفتن کراپ ۱.۵x) توصیه میشود. مثلاً در ۱۰ میلیمتر، حداقل سرعت شاتر حدود ۱/۱۵ ثانیه و در ۲۰ میلیمتر حدود ۱/۳۰ ثانیه است، هرچند برای اطمینان بیشتر از سهپایه استفاده کنید.
کاربردها
این لنز برای عکاسی منظره یکی از گزینههای اقتصادی عالی است. دامنه ۱۵-۳۰ میلیمتر معادل، برای ثبت کوهستان، دشت، ساحل و شهر مناسب است. در عکاسی معماری و داخلی، زاویه دید وسیع آن به ثبت فضاهای تنگ کمک میکند، هرچند باید اعوجاج و پرسپکتیو را مدیریت کرد. برای عکاسی سفر، وزن کم و ابعاد جمعوجور آن مزیت بزرگی است. در عکاسی خیابانی نیز میتوان از آن برای ثبت محیط و سوژه در یک کادر استفاده کرد.
برای ویدئو، این لنز به دلیل زاویه دید وسیع و فوکوس HSM قابل استفاده است، اما نداشتن دیافراگم ثابت و حلقه دیافراگم، کار با آن را برای فیلمبرداری حرفهای محدود میکند.
محدودیتها
مهمترین محدودیتهای این لنز عبارتاند از: دیافراگم متغیر و نسبتاً تاریک، نداشتن لرزشگیر، نبود آببندی، کیفیت پایین گوشهها در دیافراگم باز، اعوجاج و وینیت محسوس، حساسیت به فلر و انحراف رنگی. همچنین این لنز برای سنسور فولفریم طراحی نشده است.
اگرچه برخی کاربران از آن روی فولفریم در محدوده ۱۴-۲۰ میلیمتر استفاده میکنند، اما این کار رسمی نیست و ممکن است گوشههای سیاه یا وینیت شدید ایجاد شود. برای عکاسی آسمان شب و نجوم، دیافراگم f/4 در ۱۰ میلیمتر چندان سریع نیست و coma و astigmatism در گوشهها میتواند مشکلساز باشد. بنابراین برای این کاربرد، لنزهایی مانند Tokina 11-16mm f/2.8 یا Sigma 10-20mm f/3.5 گزینههای بهتری هستند.
سازگاری با بدنههای نیکون
نسخه نیکون این لنز دارای موتور HSM است و روی بدنههای DX نیکون شامل D3000، D5000، D7000، D90، D7200 و غیره اتوفوکوس میکند. روی بدنههای فولفریم نیکون نیز میتوان آن را نصب کرد، اما به دلیل طراحی DC، کادر کامل پوشش داده نمیشود. برای استفاده روی دوربینهای بدون آینه نیکون Z با آداپتور FTZ، احتمال کارکرد اتوفوکوس وجود دارد، اما تضمینشده نیست و ممکن است بهروزرسانی firmware لازم باشد. سیگما برای لنزهای قدیمی خود ممکن است خدمات firmware ارائه نکند. بنابراین اگر قصد استفاده روی سیستم Z را دارید، حتماً قبل از خرید تست کنید.
مقایسه با رقبا
در مقایسه با Nikon AF-S DX 10-24mm f/3.5-4.5G، لنز سیگما ارزانتر است اما از نظر شارپنس گوشهها و کنترل فلر ضعیفتر عمل میکند. Tokina AT-X 11-16mm f/2.8 Pro DX دیافراگم بازتری دارد و برای عکاسی در نور کم و نجوم مناسبتر است، اما دامنه زوم کمتری دارد. Sigma 10-20mm f/3.5 EX DC HSM نسخه جدیدتر و سریعتر همان لنز است که کیفیت اپتیکی بهتری ارائه میدهد، اما سنگینتر و گرانتر است.
Tamron SP 10-24mm f/3.5-4.5 Di II نیز رقیب دیگری است که دامنه مشابهی دارد. بهطور کلی، سیگما ۱۰-۲۰ f/4-5.6 در بازار دست دوم ارزانترین گزینه است و برای کسی که کیفیت را در دیافراگمهای بسته میخواهد، ارزش خرید بالایی دارد.
نکات خرید دست دوم
اگر قصد خرید این لنز را در بازار دست دوم دارید، چند نکته را بررسی کنید. ابتدا سلامت اپتیک را از نظر قارچ، غبار، خط و خش و مهگرفتگی بررسی کنید. تیغههای دیافراگم باید تمیز و بدون روغن باشند. حلقه زوم و فوکوس باید روان و بدون لقی باشند.
موتور HSM نباید صدای غیرعادی یا تقتق بدهد. مانت فلزی و پیچها را بررسی کنید. هود و درپوش اصلی را فراموش نکنید. لنز را روی بدنه خودتان تست کنید و در دیافراگمهای f/4، f/8 و f/11 عکس بگیرید. گوشهها را در ۱۰ میلیمتر و ۲۰ میلیمتر بررسی کنید. اگر امکان دارد، با یک صحنه دارای خطوط مستقیم، اعوجاج و فلر را تست کنید. همچنین مطمئن شوید که لنز با بدنه نیکون شما بدون خطا کار میکند.
تکنیکهای استفاده
برای گرفتن بهترین نتیجه از این لنز، آن را روی f/8 تا f/11 استفاده کنید. از سهپایه و تایمر یا ریموت برای جلوگیری از لرزش بهره بگیرید. برای منظره، از فیلترهای ND و GND استفاده کنید، اما بهخاطر زاویه وسیع، فیلتر پولاریزه ممکن است آسمان را بهصورت نامنظم تیره کند. برای معماری، دوربین را تراز نگه دارید و از کادرهای کج پرهیز کنید. برای فضاهای داخلی، از نوردهی چندگانه یا HDR استفاده کنید. برای نجوم، ISO بالا، دیافراگم f/4، فوکوس دستی روی ستاره و سرعت شاتر بر اساس قانون ۵۰۰ انتخاب کنید.
در ویرایش، اعوجاج، وینیت و انحراف رنگی را اصلاح کنید. برای ویدئو، از فوکوس دستی و فیلتر ND استفاده کنید تا دیافراگم را باز نگه دارید.
جمعبندی
سیگما ۱۰-۲۰ میلیمتر f/4-5.6 EX DC HSM برای نیکون، یک لنز اولترا واید قدیمی اما همچنان کاربردی است. این لنز در روزگار خود توانست تعادل خوبی بین قیمت، دامنه زوم و کیفیت ساخت ایجاد کند. امروزه نیز اگر آن را با قیمت مناسب در بازار دست دوم پیدا کنید، میتواند برای عکاسی منظره، معماری، داخلی و سفر انتخاب هوشمندانهای باشد.
نقاط ضعف آن مانند دیافراگم تاریک، نداشتن لرزشگیر، کیفیت متوسط گوشهها در دیافراگم باز و حساسیت به فلر را باید بپذیرید. اگر به دنبال لنزی سریع برای نجوم یا عکاسی در نور کم هستید، گزینههای دیگری بهتر هستند. اما اگر بودجه محدود دارید و بیشتر در نور روز و با دیافراگمهای بسته عکاسی میکنید، این لنز میتواند سالها همراه قابل اعتماد شما باشد. بهطور خلاصه، سیگما ۱۰-۲۰ f/4-5.6 EX DC HSM یک «اولترا واید اقتصادی با عملکرد قابل قبول در دیافراگمهای بسته» است که هنوز هم برای بسیاری از کاربران نیکون DX ارزش خرید دارد.
- نظرات
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهید
ثبت نظر