در دنیای عکاسی، لنزهای سوپر تلهفوتو همیشه جایگاه ویژهای داشتهاند. وقتی فاصله کانونی به ۸۰۰ میلیمتر میرسد، وارد قلمرویی میشویم که دیگر هر لنزی توان حضور در آن را ندارد. این فاصله کانونی برای عکاسی از پرندگان، حیات وحش دور، ورزشهای میدانی، هواپیما، ماه و اجرام آسمانی، و حتی کاربردهای نظارتی استفاده میشود. اما مشکل اصلی همیشه یک چیز بوده است: قیمت. لنزهای ۸۰۰ میلیمتری معمولاً گران، سنگین و مخصوص حرفهایها هستند. در این میان، سیگما ۸۰۰ میلیمتر f/5.6 EX APO DG HSM یکی از گزینههایی است که تلاش کرد این فاصله کانونی را با قیمتی نسبتاً کمتر در اختیار عکاسان قرار دهد.
این لنز برای مانت کانن EF عرضه شده و در کنار نسخههای سیگما و نیکون قابل استفاده است. سیگما ۸۰۰mm f/5.6 EX APO DG HSM یک لنز پرایم سوپر تلهفوتو با دیافراگم ثابت f/5.6 است که در سری EX سیگما قرار میگیرد؛ سریای که در زمان خود بالاترین رده کیفیت ساخت و عملکرد نوری سیگما محسوب میشد. پسوند DG نیز نشاندهنده بهینهسازی برای دوربینهای دیجیتال است. اما این لنز بدون لرزشگیر اپتیکال عرضه شد و همین موضوع، استفاده از آن را به چالشی جدی تبدیل میکند. در این مقاله، بهصورت جامع به مشخصات، طراحی نوری، کیفیت تصویر، اتوفوکوس، کاربردها، مقایسه با رقبا، نقاط قوت و ضعف و نکات خرید دست دوم این لنز میپردازیم.
تاریخچه و جایگاه
سیگما ۸۰۰mm f/5.6 EX APO DG HSM در اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی معرفی شد. این لنز در واقع نسخه بهینهشده برای دوربینهای دیجیتال از لنز قدیمیتر سیگما ۸۰۰mm f/5.6 EX APO HSM بود. پسوند DG به این معناست که پوششهای لنز و طراحی اپتیکی برای حسگرهای دیجیتال تنظیم شدهاند تا بازتابهای ناخواسته و مشکلات مربوط به زاویه تابش نور بر حسگر کاهش یابد. این لنز در زمان عرضه، بهعنوان جایگزینی ارزانتر برای Canon EF 800mm f/5.6L IS USM مطرح بود. کانن نیز در همان سالها لنز ۸۰۰ میلیمتری خود را معرفی کرد، اما قیمت آن بسیار بالاتر بود و لرزشگیر اپتیکال نیز داشت.
سیگما ۸۰۰mm f/5.6 EX APO DG HSM هیچگاه به اندازه لنزهای کانن و نیکون محبوب نشد. دلایل متعددی وجود دارد: نداشتن لرزشگیر، وزن بسیار زیاد، اتوفوکوس کندتر نسبت به رقبا، و محدودیتهای خدمات پس از فروش. با این حال، برای عکاسانی که به دنبال یک لنز ۸۰۰ میلیمتری با بودجه محدودتر بودند، این لنز گزینهای جذاب محسوب میشد. امروزه این لنز discontinued شده و تنها در بازار دست دوم یافت میشود. با ظهور دوربینهای بدون آینه و لنزهای مدرن ۸۰۰ میلیمتری سبکتر، جایگاه این لنز تغییر کرده است؛ اما هنوز هم در میان علاقهمندان به تلهفوتوهای قدیمی، بحثبرانگیز و مورد توجه است.
مشخصات فنی کلیدی
| مشخصه | مقدار |
|---|---|
| فاصله کانونی | ۸۰۰ میلیمتر |
| حداکثر دیافراگم | f/5.6 |
| حداقل دیافراگم | f/32 |
| ساختار نوری | ۱۲ عنصر در ۹ گروه |
| تیغههای دیافراگم | ۹ تیغه |
| حداقل فاصله فوکوس | ۷ متر |
| بزرگنمایی حداکثری | ۱:۸.۳ |
| فیلتر | ۴۶ میلیمتر از نوع drop-in |
| قطر | ۱۵۷ میلیمتر |
| طول | ۵۲۱ میلیمتر |
| وزن | حدود ۴۹۰۰ گرم |
| زاویه دید | حدود ۳.۱ درجه در فرمت ۳۵ میلیمتری |
| موتور اتوفوکوس | HSM |
| لرزشگیر | ندارد |
| مانت | کانن EF |
| سری | EX، APO، DG |
این اعداد بهتنهایی گویای همه چیز هستند: لنزی بسیار سنگین، بلند و بدون لرزشگیر. وزن ۴.۹ کیلوگرمی یعنی حمل آن برای مدت طولانی تقریباً غیرممکن است و استفاده دستی از آن تنها برای چند لحظه کوتاه امکانپذیر است. حداقل فاصله فوکوس ۷ متر نیز محدودیت مهمی است؛ یعنی حتی برای سوژههای نسبتاً نزدیک نیز نمیتوانید از آن استفاده کنید. فیلتر drop-in 46 میلیمتری باعث میشود استفاده از فیلترهای معمولی ممکن نباشد و باید فیلتر مخصوص این نوع لنزها تهیه کنید.
فناوریهای بهکاررفته
پسوند EX در لنزهای سیگما نشاندهنده رده حرفهای و کیفیت ساخت بالاتر است. لنزهای EX معمولاً بدنهای محکمتر، پوششهای نوری بهتر و عملکرد اپتیکی بالاتری دارند. پسوند APO نیز به طراحی آپوکروماتیک اشاره دارد. در لنزهای آپوکروماتیک، تلاش میشود خطای رنگی (کروماتیک) در سه طول موج مختلف تصحیح شود. این موضوع در لنزهای تلهفوتو بسیار مهم است، زیرا خطای رنگی طولی و عرضی میتواند کیفیت تصویر را بهشدت کاهش دهد. سیگما در این لنز از عناصر شیشهای کمپراکنده استفاده کرده تا وضوح و کنتراست رنگها بهبود یابد.
پسوند DG به معنای بهینهسازی برای دوربینهای دیجیتال است. در دوربینهای دیجیتال، نور پس از عبور از لنز به حسگر میرسد و زاویه تابش نور اهمیت زیادی دارد. طراحی DG باعث میشود بازتابهای داخلی و مشکلات مربوط به فیلترهای مادون قرمز و پوشش حسگر کاهش یابد. HSM نیز مخفف Hypersonic Motor است؛ موتور اولتراسونیک سیگما که اتوفوکوس را سریعتر، بیصداتر و دقیقتر میکند. این موتور امکان فوکوس دستی تماموقت را نیز فراهم میکند، بدون اینکه نیاز باشد کلید اتوفوکوس را قطع کنید.
طراحی نوری و کیفیت تصویر
سیگما ۸۰۰mm f/5.6 EX APO DG HSM از ۱۲ عنصر در ۹ گروه ساخته شده است. این ساختار نسبتاً ساده برای یک لنز ۸۰۰ میلیمتری محسوب میشود، اما سیگما با استفاده از شیشههای خاص و طراحی آپوکروماتیک توانسته عملکرد خوبی ارائه دهد. در مرکز کادر، این لنز در دیافراگم f/5.6 شارپنس خوبی دارد، اما بهترین عملکرد آن در f/8 تا f/11 دیده میشود. با بستن دیافراگم، کنتراست و وضوح لبهها نیز بهبود مییابد. البته در f/16 و بالاتر، پراش (diffraction) شروع به کاهش کیفیت میکند، بهویژه روی دوربینهای با حسگر پیکسلبالا.
در گوشههای کادر فولفریم، عملکرد این لنز در f/5.6 چندان عالی نیست و نرمی نسبی دیده میشود. اگر از دوربین APS-C استفاده کنید، تنها از مرکز کادر استفاده میکنید و کیفیت بهتری دریافت خواهید کرد. این موضوع باعث میشود لنز روی دوربینهایی مثل Canon 7D Mark II یا 90D عملکرد بهتری نسبت به فولفریم داشته باشد. خطای رنگی عرضی در این لنز نسبتاً خوب کنترل شده است، اما خطای رنگی طولی در نواحی خارج از فوکوس و در کنتراستهای بالا میتواند ظاهر شود. این خطا در عکسهای پرندگان با پسزمینه روشن و شاخههای تیره بیشتر دیده میشود.
ویگنتینگ یا تیرگی گوشهها در f/5.6 محسوس است، اما با بستن دیافراگم به f/8 یا f/11 بهبود مییابد. اعوجاج لنز تقریباً صفر است، زیرا لنزهای پرایم سوپر تلهفوتو معمولاً اعوجاج بسیار کمی دارند. بوکه یا محو شدن پسزمینه در این لنز بهدلیل فاصله کانونی بسیار زیاد و دیافراگم ۹ تیغهای، بهطور کلی نرم و دلپذیر است. با این حال، اگر پسزمینه دارای جزئیات پرکنتراست باشد، بوکه میتواند کمی شلوغ شود. رنگها در این لنز نسبتاً خنثی و طبیعی هستند، هرچند برخی عکاسان معتقدند لنزهای EX سیگما رنگهای کمی گرمتر یا اشباعتر ارائه میدهند.
مقاومت در برابر فلر و بازتاب نور در این لنز متوسط است. پوششهای نوری قدیمیتر سیگما در مقایسه با لنزهای مدرن کانن و نیکون ضعیفتر عمل میکنند. بنابراین استفاده از هود لنز در شرایط نوری سخت ضروری است. کنتراست کلی تصویر در نور مناسب خوب است، اما در نور شدید از روبهرو ممکن است افت کنتراست دیده شود. بهطور کلی، کیفیت تصویر این لنز برای زمان خود خوب بوده، اما امروز نمیتواند با لنزهای مدرن ۸۰۰ میلیمتری کانن RF، نیکون Z یا سونی GM رقابت کند.
اتوفوکوس و تلهکانورتر
سیگما ۸۰۰mm f/5.6 EX APO DG HSM از موتور HSM استفاده میکند. این موتور در زمان عرضه، سریع و بیصدا بود، اما در مقایسه با اتوفوکوس لنزهای مدرن، بهویژه Canon EF 800mm f/5.6L IS USM، کندتر عمل میکند. دلیل اصلی، وزن زیاد عناصر فوکوس است. اتوفوکوس این لنز روی دوربینهای DSLR کانن معمولاً دقیق است، اما در نور کم و کنتراست پایین ممکن است دچار نوسان شود. امکان فوکوس دستی تماموقت وجود دارد و حلقه فوکوس نیز نسبتاً روان است.
یکی از نکات مهم، استفاده از تلهکانورتر است. با تلهکانورتر ۱.۴x، فاصله کانونی به ۱۱۲۰ میلیمتر و دیافراگم مؤثر به f/8 میرسد. با تلهکانورتر ۲x، فاصله کانونی به ۱۶۰۰ میلیمتر و دیافراگم مؤثر به f/11 میرسد. در دوربینهای DSLR کانن، اتوفوکوس در f/8 فقط با برخی بدنههای حرفهای و معمولاً با نقطه مرکزی امکانپذیر است.
در f/11 اتوفوکوس تقریباً غیرممکن میشود و باید از فوکوس دستی یا حالت Live View استفاده کنید. در دوربینهای بدون آینه کانن، بهواسطه آداپتور EF-EOS R، اتوفوکوس در f/11 نیز در برخی مدلها ممکن است، اما سرعت و دقت آن کاهش مییابد. کیفیت تصویر با تلهکانورتر ۱.۴x قابل قبول است، اما با ۲x افت محسوسی در شارپنس و کنتراست دیده میشود.
نبود لرزشگیر و تأثیر آن بر عکاسی
شاید بزرگترین ضعف این لنز، نداشتن لرزشگیر اپتیکال باشد. در فاصله کانونی ۸۰۰ میلیمتر، حتی لرزشهای بسیار کوچک دست یا باد میتواند تصویر را تار کند. قانون قدیمی میگوید حداقل سرعت شاتر باید معکوس فاصله کانونی باشد؛ یعنی ۱/۸۰۰ ثانیه. اما در عمل، برای این لنز سنگین و بدون لرزشگیر، بهتر است از سرعتهای ۱/۱۰۰۰ تا ۱/۲۰۰۰ ثانیه استفاده کنید. این موضوع در نور کم فاجعهبار است، زیرا مجبور میشوید ISO را بسیار بالا ببرید یا از فلاش استفاده کنید که در فاصلههای زیاد بیفایده است.
بنابراین استفاده از این لنز تقریباً همیشه نیازمند سهپایه محکم، هد گیمبال، ریموت کنترل و تکنیک صحیح عکاسی است. سهپایههای معمولی توان تحمل ۴.۹ کیلوگرم لنز بههمراه بدنه را ندارند. هد گیمبال مخصوص لنزهای سنگین ضروری است. همچنین استفاده از قفل آینه (Mirror Lock-up) یا حالت الکترونیک شاتر در دوربینهای بدون آینه، تایمر یا ریموت، و خاموش کردن لرزشگیر بدنه (در صورت وجود) توصیه میشود. باد، لرزش زمین و حتی ضربان قلب نیز میتوانند در این فاصله کانونی تأثیر بگذارند. بنابراین این لنز برای عکاسی دستی تقریباً غیرقابل استفاده است.
ساخت، ارگونومی و سازگاری با کانن
بدنه لنز سیگما ۸۰۰mm f/5.6 EX APO DG HSM از سری EX سیگما است و کیفیت ساخت آن بسیار محکم و حرفهای به نظر میرسد. بدنه فلزی، پوشش مشکی زبر و حلقههای لاستیکی از ویژگیهای آن هستند. با این حال، این لنز بهطور کامل در برابر آب و گرد و غبار مهر و موم نشده است. بنابراین در باران یا محیطهای پرگرد و غبار باید احتیاط کرد. حلقه سهپایهای (Tripod Collar) قابل چرخش است و تعادل لنز روی سهپایه را ممکن میکند. فیلتر drop-in 46 میلیمتری در قسمت انتهایی لنز قرار میگیرد و استفاده از فیلترهای پولاریزه یا ND را ممکن میکند، اما تهیه این فیلترها کمی دشوار است.
لنز برای مانت کانن EF طراحی شده است. بنابراین روی دوربینهای DSLR کانن مانند 5D Mark IV، 7D Mark II، 1D X Mark II و 90D بهطور مستقیم نصب میشود. روی دوربینهای بدون آینه کانن مانند EOS R، R5، R6 و R3 با آداپتور EF-EOS R قابل استفاده است. اتوفوکوس در این حالت معمولاً کار میکند، اما ممکن است سرعت آن نسبت به لنزهای RF کاهش یابد. برخی بدنههای جدید ممکن است با لنزهای قدیمی سیگما سازگاری کامل نداشته باشند و نیاز به بهروزرسانی firmware داشته باشند. همچنین لنزهای سیگما در گذشته گاهی روی بدنههای جدید کانن با مشکل اتوفوکوس مواجه میشدند. بنابراین قبل از خرید، حتماً لنز را روی بدنه مورد نظر تست کنید.
کاربردها
کاربرد اصلی این لنز، عکاسی از سوژههای بسیار دور است. پرندگان در طبیعت، پستانداران دور، ورزشهای میدانی مانند فوتبال و راگبی، مسابقات اتومبیلرانی، هواپیماها، کشتیها و حتی ماه و اجرام آسمانی از جمله کاربردهای آن هستند.
برای عکاسی از ماه، این لنز با تلهکانورتر ۲x ترکیب میشود و تصاویر بزرگی از ماه ثبت میکند. برای عکاسی نجومی عمیق، این لنز بهدلیل دیافراگم f/5.6 و نداشتن لرزشگیر چندان ایدهآل نیست، اما برای ماه و خورشید (با فیلتر مخصوص) میتواند مفید باشد.
در عکاسی حیات وحش، این لنز نیازمند پنهانشدن، صبر و تجهیزات مناسب است. فاصله فوکوس ۷ متری یعنی نمیتوانید از پرندگان نزدیک استفاده کنید. اما برای پرندگان دور یا حیواناتی که به انسان نزدیک نمیشوند، ۸۰۰ میلیمتر یک مزیت بزرگ است. در ورزش، این لنز برای ثبت لحظات دور در زمینهای بزرگ مناسب است، اما اتوفوکوس کندتر آن ممکن است در ورزشهای سریع مشکلساز شود. در عکاسی هوایی و نظارتی نیز این لنز میتواند کاربرد داشته باشد، اما وزن و نداشتن لرزشگیر محدودیتهایی ایجاد میکند.
مقایسه با گزینههای دیگر
مهمترین رقیب این لنز، Canon EF 800mm f/5.6L IS USM است. لنز کانن از لرزشگیر اپتیکال ۴ استاپی، اتوفوکوس سریعتر، کیفیت ساخت بهتر، وزن کمتر (حدود ۴۵۰۰ گرم) و طول کمتر (۴۶۱ میلیمتر) برخوردار است.
حداقل فاصله فوکوس آن ۶ متر و فیلتر آن ۵۲ میلیمتری drop-in است. کیفیت تصویر کانن نیز بهطور کلی بهتر است، بهویژه در گوشهها و مقاومت در برابر فلر. اما قیمت کانن بسیار بالاتر است. در بازار دست دوم، کانن ۸۰۰mm f/5.6L IS USM معمولاً دو تا سه برابر سیگما قیمت دارد.
گزینه دیگر، Canon EF 600mm f/4L IS II USM با تلهکانورتر ۱.۴x است. این ترکیب فاصله کانونی ۸۴۰ میلیمتر و دیافراگم f/5.6 ارائه میدهد، با لرزشگیر ۴ استاپی و کیفیت نوری عالی. وزن آن حدود ۳۹۲۰ گرم است و انعطافپذیری بیشتری دارد، زیرا بدون تلهکانورتر یک لنز ۶۰۰mm f/4 است. قیمت آن نیز بالا است، اما ارزش خود را دارد.
سیگما ۳۰۰-۸۰۰mm f/5.6 EX DG HSM نیز یک گزینه زوم است. این لنز انعطافپذیری بیشتری دارد، اما وزن آن حدود ۵۸۸۰ گرم است و کیفیت تصویر در ۸۰۰ میلیمتر به پای پرایم ۸۰۰mm نمیرسد. همچنین لرزشگیر ندارد. سیگما ۵۰۰mm f/4 DG OS HSM Sports نیز با تلهکانورتر ۱.۴x به ۷۰۰mm f/5.6 میرسد، لرزشگیر دارد، سبکتر است و کیفیت نوری بهتری ارائه میدهد. این لنز امروزه گزینه منطقیتری برای بسیاری از عکاسان است.
در دنیای بدون آینه، Canon RF 800mm f/5.6L IS USM، Nikon Z 800mm f/6.3 VR و Sony FE 600mm f/4 GM گزینههای مدرن هستند. این لنزها سبکتر، شارپتر، دارای لرزشگیر و اتوفوکوس بسیار سریعتر هستند. نیکون Z 800mm f/6.3 VR تنها حدود ۲۳۸۵ گرم وزن دارد و قیمت آن نیز نسبتاً معقول است. بنابراین سیگما ۸۰۰mm f/5.6 EX APO DG HSM امروزه تنها برای کسانی منطقی است که بودجه محدودی دارند و حاضرند با محدودیتهای آن کنار بیایند.
نقاط قوت و ضعف
نقاط قوت:
فاصله کانونی ۸۰۰ میلیمتر با قیمت نسبتاً مناسب در بازار دست دوم
کیفیت تصویر خوب در مرکز کادر، بهویژه در f/8
طراحی آپوکروماتیک و کنترل نسبتاً خوب خطای رنگی
بدنه محکم و حرفهای سری EX
سازگاری با مانت کانن EF و امکان استفاده روی دوربینهای بدون آینه با آداپتور
بوکه نرم و دلپذیر بهدلیل فاصله کانونی زیاد
نقاط ضعف:
نداشتن لرزشگیر اپتیکال
وزن بسیار زیاد (۴.۹ کیلوگرم)
اتوفوکوس کندتر نسبت به رقبا
حداقل فاصله فوکوس ۷ متر
کیفیت گوشهها در فولفریم چندان قوی نیست
مقاومت متوسط در برابر فلر
خدمات پس از فروش و قطعات یدکی محدود
ناسازگاری احتمالی با برخی بدنههای جدید کانن
راهنمای خرید دست دوم
اگر قصد خرید این لنز را دارید، باید بسیار دقت کنید. اول از همه، مطمئن شوید که مانت آن کانن EF است. برخی نسخهها برای سیگما یا نیکون عرضه شدهاند. سپس بدنه را از نظر خط و خش، ضربه و شکستگی بررسی کنید. لنزهای سنگین ممکن است در اثر ضربه، عناصر داخلی را جابهجا کنند. عدسیها را از نظر قارچ، غبار، خط و خش و جداشدگی پوشش بررسی کنید. فیلتر drop-in را باز کنید و داخل آن را نیز ببینید. حلقه فوکوس و زوم (در لنزهای زوم) باید روان باشند. اتوفوکوس را روی بدنه خودتان تست کنید. اگر امکان دارد، با تلهکانورتر نیز تست کنید.
مهمترین نکته، تست اتوفوکوس روی بدنههای جدید کانن است. برخی لنزهای قدیمی سیگما روی دوربینهای جدید کانن دچار مشکل اتوفوکوس میشوند. همچنین مطمئن شوید که لنز بهروزرسانی firmware دارد یا خیر. قطعات یدکی این لنز کمیاب است و تعمیر آن ممکن است گران تمام شود. اگر موتور HSM یا دیافراگم خراب شود، هزینه تعمیر میتواند قابل توجه باشد. بنابراین بهتر است از فروشندهای خرید کنید که امکان بازگشت کالا را فراهم میکند. قیمت دست دوم این لنز بسته به وضعیت، معمولاً بین ۳۰۰۰ تا ۶۰۰۰ دلار متغیر است. البته این قیمتها منطقهای و وابسته به عرضه و تقاضاست.
جمعبندی
سیگما ۸۰۰mm f/5.6 EX APO DG HSM برای کانن، یک لنز جاهطلبانه از دوران خود است. سیگما تلاش کرد با ارائه یک لنز ۸۰۰ میلیمتری ارزانتر، وارد بازار سوپر تلهفوتوهای حرفهای شود.
نتیجه، لنزی است که کیفیت نوری قابل قبولی دارد، اما با محدودیتهای جدی مانند نداشتن لرزشگیر، وزن زیاد و اتوفوکوس کندتر همراه است. این لنز برای عکاسان حرفهای که به لرزشگیر و اتوفوکوس سریع نیاز دارند، گزینه مناسبی نیست. اما برای عکاسان طبیعت با بودجه محدود، کسانی که عمدتاً از سهپایه و گیمبال استفاده میکنند و در نور کافی عکاسی میکنند، میتواند یک انتخاب مقرونبهصرفه باشد.
- نظرات
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهید
ثبت نظر