بسیاری از عکاسان تصور می‌کنند که برای رسیدن به بوکه‌ی زیبا و نرم، حتماً باید یک لنز پرایم با دیافراگم باز داشته باشند. اما واقعیت این است که بوکه صرفاً نتیجه‌ی دیافراگم باز نیست؛ بلکه حاصل عمق میدان کم است و عمق میدان تحت تأثیر چند عامل مختلف قرار می‌گیرد. اگر دوربین سونی A6700 دارید و فقط یک لنز کیت مانند 16-50mm f/3.5-5.6 یا 18-135mm f/3.5-5.6 در اختیار دارید، با رعایت اصولی ساده می‌توانید پس‌زمینه‌هایی با محو شدن نرم و حرفه‌ای خلق کنید. در این مطلب، چهار مسیر اصلی را بررسی می‌کنیم: درک اصول نوری، تنظیمات دوربین، قابلیت‌های داخلی A6700 و روش‌های پس‌پردازش.
درک اصول عمق میدان: سه عامل کلیدی
پیش از هر چیز باید بدانید که میزان بوکه به سه عامل بستگی دارد: اندازه دیافراگم، فاصله کانونی و فاصله‌ها. هرچه دیافراگم بازتر باشد (عدد f کوچک‌تر)، عمق میدان کمتر می‌شود. هرچه فاصله کانونی بلندتر باشد (زوم بیشتر)، عمق میدان باز هم کمتر می‌شود. و مهم‌تر از همه، هرچه دوربین به سوژه نزدیک‌تر باشد و سوژه از پس‌زمینه دورتر باشد، پس‌زمینه محوتر خواهد شد.
نکته‌ای که بسیاری از کاربران لنز کیت از آن غافل هستند این است که فاصله، نقش دیافراگم را جبران می‌کند. یک آزمایش عملی با لنز 18-135mm روی بدنه A6700 نشان می‌دهد که اگر در فاصله کانونی 50mm و دیافراگم f/5.6 عکاسی کنید و سوژه را از پس‌زمینه دور نگه دارید، بوکه‌ای به مراتب بهتر از عکاسی با لنز 18mm و دیافراگم f/3.5 از فاصله دور به دست می‌آید. بنابراین اولین قدم این است که باور کنید لنز کیت شما هم می‌تواند بوکه بسازد، به شرط آنکه از آن درست استفاده کنید.
تکنیک اول: استفاده از فاصله برای ساخت بوکه
این ساده‌ترین و در عین حال مؤثرترین تکنیک است. دو اقدام انجام دهید: تا حد امکان به سوژه نزدیک شوید و سوژه را تا حد امکان از پس‌زمینه دور کنید.
وقتی از لنز کیت در حالت واید (مثلاً 16 یا 18 میلی‌متر) استفاده می‌کنید، دیافراگم حداکثر تا f/3.5 باز می‌شود و اگر از فاصله دور عکاسی کنید، پس‌زمینه تقریباً واضح خواهد بود. اما اگر به سوژه نزدیک شوید — مثلاً برای عکاسی از یک گل، یک فنجان قهوه یا چهره‌ی یک کودک — عمق میدان به شدت کاهش می‌یابد و پس‌زمینه محو می‌شود. در عکاسی پرتره، کافی است سوژه را حداقل دو تا سه متر از دیوار یا درختان پشت سرش دور کنید تا تفاوت را به وضوح ببینید.
یک نکته‌ی عملی: در عکاسی با لنز کیت، فاصله‌ی نزدیک‌ترین نقطه فوکوس (Minimum Focus Distance) را بشناسید. لنز 16-50mm سونی در حالت واید تا حدود 25 سانتی‌متر و در حالت تله تا حدود 30 سانتی‌متر فوکوس می‌کند. اگر کمی نزدیک‌تر از حد معمول به سوژه نزدیک شوید (بدون عبور از حد فوکوس)، عمق میدان به شکل محسوسی کم می‌شود.
تکنیک دوم: استفاده از انتهای تله لنز زوم
اگر لنز شما زوم دارد، از حداکثر فاصله کانونی آن استفاده کنید. فاصله کانونی بلندتر، زاویه دید را باریک می‌کند و پس‌زمینه را نسبت به سوژه بزرگ‌تر و در نتیجه محوتر نشان می‌دهد. برای مثال، با لنز 18-135mm در حالت 135mm و دیافراگم f/5.6، اگر سوژه را در فاصله‌ای مناسب قرار دهید، پس‌زمینه به مراتب نرم‌تر از حالت 18mm خواهد بود.
البته در حالت تله باید مراقب لرزش دست باشید. A6700 دارای لرزشگیر داخلی (IBIS) است، اما برای بهترین نتیجه در فاصله کانونی بالا، سرعت شاتر را حداقل معادل یک‌دوم فاصله کانونی نگه دارید (مثلاً در 135mm، سرعت شاتر 1/250 ثانیه یا更快). همچنین در حالت تله، فاصله‌ی سوژه تا پس‌زمینه به دلیل فشردگی پرسپکتیو بیشتر به چشم می‌آید و این به نفع بوکه است.
تکنیک سوم: تنظیمات دوربین برای حداکثر جداسازی
در دوربین A6700، چند تنظیم وجود دارد که به شما کمک می‌کند حتی با لنز کیت، بوکه‌ی بهتری بگیرید:
اول، حالت دیافراگم اولویت (A) را انتخاب کنید و دیافراگم را روی بازترین حالت ممکن (کوچک‌ترین عدد f) قرار دهید. در لنز کیت، این عدد در حالت واید f/3.5 و در حالت تله f/5.6 است. هرگز در این حالت از دیافراگم‌های بسته مثل f/8 یا f/11 استفاده نکنید، مگر اینکه عمق میدان زیاد بخواهید.
دوم، حالت فوکوس را روی «فوکوس تک‌شات» (Single AF) و ناحیه فوکوس را روی «نقطه مرکزی» یا «ناحیه کوچک» قرار دهید تا دوربین روی سوژه‌ی اصلی فوکوس کند و پس‌زمینه به حال خود رها شود. اگر حالت فوکوس خودکار گسترده (Wide) فعال باشد، دوربین ممکن است روی پس‌زمینه فوکوس کند و بوکه از بین برود.
سوم، از قابلیت «تشخیص سوژه» و «فوکوس چشم» استفاده کنید. A6700 در تشخیص چشم انسان و حیوان بسیار دقیق است. وقتی فوکوس چشم فعال باشد، دوربین مطمئن می‌شود که سوژه شارپ و پس‌زمینه محو است. این ویژگی به ویژه در عکاسی پرتره با لنز کیت بسیار کارآمد است.
چهارم، در نور کم از ISO بالاتر استفاده نکنید مگر ضروری باشد، زیرا نویز بالا کیفیت بوکه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اما اگر نور کم است و مجبورید، ISO را بالا ببرید تا سرعت شاتر کافی داشته باشید؛ بوکه‌ی نویزی بهتر از عکس تار است.
تکنیک چهارم: استفاده از قابلیت «سبک تصویر من» در A6700
دوربین A6700 قابلیتی به نام «سبک تصویر من» (My Image Style) دارد که حتی در حالت‌های نیمه‌خودکار نیز در دسترس است. در این منو، گزینه‌ای به نام «میزان تاری پس‌زمینه» (Background Defocus) وجود دارد که به شما اجازه می‌دهد بدون درک فنی از اعداد دیافراگم، میزان محو شدن پس‌زمینه را تنظیم کنید. این گزینه در واقع دیافراگم را کنترل می‌کند و برای کاربرانی که تازه با دوربین آشنا شده‌اند بسیار مفید است. با حرکت لغزنده به سمت «تارتر»، دوربین دیافراگم را بازتر می‌کند و بوکه‌ی بیشتری ایجاد می‌شود.
همچنین در همین منو، گزینه «ظاهر خلاقانه» (Creative Look) را بررسی کنید. برخی از پروفایل‌های رنگی مانند «Portrait» کنتراست را کمی نرم‌تر می‌کنند و به نظر می‌رسد پس‌زمینه نرم‌تر شده است. البته این یک بوکه‌ی نوری واقعی نیست، اما در JPEG نهایی تأثیر بصری مثبتی دارد.
تکنیک پنجم: بوکه مصنوعی در پس‌پردازش
اگر عکس را با لنز کیت گرفتید و بوکه کافی نبود، می‌توانید در مرحله ویرایش آن را بهبود ببخشید. نرم‌افزارهایی مانند Adobe Lightroom، Photoshop و حتی اپلیکیشن‌های موبایل مانند Snapseed قابلیت «بوکه مصنوعی» یا «محو کردن پس‌زمینه» دارند. در Lightroom گزینه‌ای به نام «Lens Blur» وجود دارد که با استفاده از هوش مصنوعی، پس‌زمینه را به صورت طبیعی محو می‌کند و حتی شکل بوکه را شبیه‌سازی می‌کند. در Photoshop نیز می‌توانید با انتخاب سوژه (Select Subject) و اعمال فیلتر Gaussian Blur روی لایه پس‌زمینه، بوکه بسازید. البته باید مراقب باشید که لبه‌های سوژه (مثل موها) به طور طبیعی محو شوند تا نتیجه مصنوعی به نظر نرسد.
نکته مهم: بوکه مصنوعی هرگز جای بوکه نوری واقعی را نمی‌گیرد، اما برای عکس‌های شبکه‌های اجتماعی و استفاده‌های غیرحرفه‌ای کاملاً کافی است. بهترین رویکرد این است که در زمان عکاسی تا حد امکان بوکه واقعی بسازید و سپس در ویرایش آن را تقویت کنید.
جمع‌بندی
داشتن لنز پرایم قطعاً مزیت است، اما نداشتن آن به معنای محرومیت از بوکه نیست. با لنز کیت سونی A6700، سه اصل ساده را به خاطر بسپارید: نزدیک شوید، از تله استفاده کنید و سوژه را از پس‌زمینه دور کنید. این سه عامل در مجموع می‌توانند کمبود دیافراگم باز را جبران کنند. در کنار آن، از تنظیمات دوربین مانند حالت A، فوکوس نقطه‌ای و تشخیص چشم بهره بگیرید و در صورت نیاز، بوکه را در پس‌پردازش تقویت کنید. با تمرین، خواهید دید که حتی لنز کیت هم می‌تواند عکس‌هایی با عمق و جداسازی حرفه‌ای خلق کند. بوکه یک ویژگی لنز نیست؛ نتیجه‌ی درک شما از نور، فاصله و ترکیب‌بندی است.
تهیه و تنظیم : اطمینان | نمایندگی فروش لنز سونی در ایران
